Fizička lica koja su u 2025. godini ostvarila dohodak iznad zakonom propisanog praga imaju obavezu da provere da li podležu godišnjem porezu na dohodak građana.
Za ovu obavezu nije nadležan poslodavac - svaki obveznik je dužan da sam proveri da li njegov dohodak prelazi propisani prag i, ukoliko je to slučaj, da podnese poresku prijavu po principu samooporezivanja.
Iako Poreska uprava na portalu ePorezi priprema unapred popunjenu prijavu, to ne znači da je postupak završen bez vašeg učešća. Podaci u prijavi mogu biti nepotpuni, a određena prava i umanjenja ne primenjuju se automatski. Zbog toga je važno da prijavu proverite, dopunite i podnesete u propisanom roku.
Ko ima obavezu da podnese prijavu
Obaveza podnošenja prijave nastaje kada ukupan dohodak fizičkog lica u toku godine premaši trostruki iznos prosečne godišnje zarade po zaposlenom u Republici Srbiji.
Za 2025. godinu taj prag iznosi 5.439.096 dinara.
Obaveza se odnosi na:
- rezidente Republike Srbije, koji prijavljuju ukupan dohodak ostvaren u zemlji i inostranstvu
- nerezidente, koji prijavljuju dohodak ostvaren na teritoriji Republike Srbije
Drugim rečima, ako ste kao rezident ostvarili prihode i izvan Srbije, i oni ulaze u obračun ukupnog dohotka, dok se kod nerezidenata uzima u obzir samo dohodak ostvaren u Srbiji.
Koji prihodi ulaze u obračun
U godišnji porez na dohodak građana ulaze oporezivi prihodi koje je fizičko lice ostvarilo tokom 2025. godine, bez obzira na to za koji su period isplaćeni. To znači da je za obračun važno kada je prihod ostvaren, a ne nužno na koji period se isplata odnosi.
U ovu grupu najčešće spadaju:
- zarade iz radnog odnosa, uključujući dodatke na platu
- prihodi od samostalne delatnosti
- prihodi po osnovu autorskih i srodnih prava
- prihodi od izdavanja nepokretnosti
- prihodi od zakupa pokretnih stvari
- prihodi sportista i sportskih stručnjaka, od ugostiteljskih usluge, pomoraca
- drugi prihodi koji podležu oporezivanju u skladu sa zakonom
Istovremeno, važno je imati u vidu da svi ostvareni prihodi ne ulaze nužno u osnovicu za godišnji porez. Pojedine vrste prihoda imaju drugačiji poreski tretman, pa je zato važno proveriti koje prihode zakon uključuje u ovaj obračun.
To je posebno važno u situacijama kada fizičko lice tokom godine ostvaruje prihode po više osnova - na primer, kada uz zaradu ostvaruje i prihod od samostalnog rada, autorskog honorara ili iz inostranstva. Upravo u takvim slučajevima najčešće dolazi do dileme da li postoji obaveza podnošenja prijave.
Važno je znati i sledeće: prelazak propisanog praga ne znači automatski i konačnu obavezu plaćanja poreza. Da bi se utvrdilo da li porez zaista postoji i u kom iznosu, potrebno je proveriti kako se utvrđuje osnovica za oporezivanje i koja umanjenja mogu da se primene.
U slučaju da su doprinosi u toku 2025. godine plaćeni iz osnovice koja prelazi iznos najviše godišnje osnovice doprinosa od 7.877.100 dinara, obveznik ima pravo na povraćaj više plaćenog iznosa doprinosa, saglasno Zakonu o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje.
Kako se utvrđuje osnovica za godišnji porez
Godišnji porez na dohodak građana ne obračunava se na ukupan ostvareni dohodak, već na deo koji prelazi neoporezivi iznos, pri čemu treba uzeti u obzir: zbir prihoda, umanjenje na poreze i doprinose, dodatno umanjenje za mlađe od 40 godina, oduzimanje ličnih odbitaka.
Za prihode ostvarene u 2025. godini neoporezivi iznos iznosi 5.439.096 dinara. Tek kada ukupan dohodak pređe ovaj prag, nastupa obaveza da se proveri obračun godišnjeg poreza.
Nakon toga, osnovica za oporezivanje dodatno se umanjuje za lične odbitke. Oni za 2025. godinu iznose:
- za poreskog obveznika: 40% prosečne godišnje zarade, odnosno 725.213 dinara
- za svakog izdržavanog člana porodice: 15% prosečne godišnje zarade, odnosno 271.955 dinara po članu
Ukupan iznos ličnih odbitaka ne može biti veći od 50% dohotka za oporezivanje.
Za obveznike mlađe od 40 godina (poslednjeg dana kalendarske godine) zakon propisuje i dodatno umanjenje određenih prihoda (zarade, samostalna delatnost, autorski, pomorci). U praksi to može značajno smanjiti poresku obavezu, a u pojedinim slučajevima i dovesti do toga da porez za uplatu na kraju ne postoji, iako je prihod prešao propisani prag.
Na primer, moguće je da fizičko lice ostvari dohodak iznad propisanog praga, ali da nakon primene ličnih odbitaka i dodatnog umanjenja za mlađe od 40 godina njegova poreska obaveza bude znatno manja ili da porez za uplatu uopšte ne postoji. Upravo zato nije dovoljno proveriti samo ukupan iznos prihoda, već i način na koji se obračun formira.
Na tako utvrđenu osnovicu primenjuju se sledeće poreske stope:
- 10% na oporezivi dohodak do 10.878.192 dinara
- 15% na deo oporezivog dohotka koji prelazi taj iznos
Rok i način podnošenja prijave
Prijava za godišnji porez na dohodak građana za 2025. godinu podnosi se najkasnije do 15. maja 2026. godine.
Podnošenje se vrši elektronski, putem portala ePorezi, na obrascu PP GPDG. U istom roku vrši se i uplata utvrđenog poreza. Prijava se smatra podnetom tek kada je elektronski potpišete i pošaljete. Detaljnije pročitajte u dokumentu preuzetom sa sajta Ministarstva finansija.
U praksi obveznici često polaze od toga da je unapred popunjena prijava ujedno i konačna, iako je pre podnošenja potrebno proveriti da li su obuhvaćeni svi prihodi, pravilno evidentirani izdržavani članovi porodice i primenjena sva prava na umanjenje osnovice.
Pored toga, nije dovoljno proveriti samo da li je propisani prag premašen, jer lični odbici i olakšice mogu značajno uticati na konačan iznos poreza. Zato je važno da se prijava na vreme pregleda, dopuni i podnese.
Sadržaj ovog teksta ima isključivo informativni karakter. Seyfor d.o.o. ne pruža pravne, poreske niti računovodstvene savete. Za tumačenje konkretnih situacija potrebno je obratiti se nadležnim institucijama ili ovlašćenim stručnim licima.
